Ziemia tłuszczańska była zawsze nierozerwalną częścią Mazowsza. Obszar ten zaliczany jest do Niziny Mazowiecko – Podlaskiej, a dokładniej do Kotliny Warszawskiej.

Tłuszcz i okolice leżą na szlaku łączącym Warszawę z północno ­wschodnią częścią Rzeczpospolitej. Historycznie ziemie te wchodziły w obręb powiatu kamieńczykowskiego ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. Po trzecim rozbiorze ziemia tłuszczańska znalazła się pod zaborem austriackim. „W latach 1809-1815 obszar ten wchodził w skład departamentu warszawskiego Księstwa Warszawskiego, następnie w Królestwie Polskim, w skład okręgu stanisławowskiego województwa warszawskiego, od 1837 r. guberni warszawskiej powiatu radzymińskiego, w którym należąc do gminy Klembów, parafii Postoliska pozostawał do I wojny światowej”.

Obecnie teren ten należy do powiatu wołomińskiego województwa mazowieckiego. Zakres administracji kościelnej podlega diecezji warszawsko – praskiej.

„Występująca jeszcze w XVII w. pod nazwą Tłuszcza wieś książęca, a następnie królewska w powiecie kamienieckim założona została w 1477 r. na prawie chełmińskim.” Znajdowała się tuż przy trakcie handlowym wiodącym z Warszawy do Ciechanowca, miasta słynącego z targów końmi i bydłem. Powstanie osady przypada zatem na okres, kiedy ta cześć Mazowsza zwana Mazowszem Leśnym, zaczęła się zaludniać nowymi osadnikami, rekrutującymi się spośród wolnych kmieci i drobnej szlachty mazowieckiej. Niemal do końca XVIII w. tereny te zagubione były wśród wielkiej puszczy, na terenach bardzo podmokłych i bagiennych. Niewielkie strumienie i rzeka Jasionka (obecnie Cienka) tędy przepływające z trudnością przedzierały się przez leśne gęstwiny. Pozbawione większego spadku rozlewały szeroko swoje wody, tworząc rozległe moczary. „Nieliczna ludność puszczańska żyła z myślistwa, bartnictwa, smolarstwa, rybołówstwa i raczej mniej z uprawy roli, którą z wielkim trudem można było wydrzeć puszczy.” Nazwa osady wywodzi się z legendy do dziś…

Biblioteka Publiczna w Tłuszczu ma ważną rolę do spełnienia zarówno jako książnica dysponująca zbiorami materiałów, jak i ośrodek informacyjny. Jest wreszcie partnerem placówek oświatowych, biorących udział w systemie wychowania młodego pokolenia. Biblioteka stara się aktywnie i systematycznie uczestniczyć w życiu środowiska i regionu, zaspakajać potrzeby czytelnicze stosując określone działania zachęcające do samokształcenia i do stałych kontaktów z książką.

Celem niniejszej pracy jest stworzenie zarysu monograficznego sieci bibliotek publicznych w gminie Tłuszcz, obejmującego MBP oraz jej filie. Zarys ten obejmuje lata 1949-2002, tj. od momentu powstania Miejskiej Biblioteki Publicznej. Na temat tej placówki istnieje niewielka informacja zawarta w maszynopisie monografii Tłuszcza autorstwa S. Kielaka Tłuszcz – Miasto – Wieś – Osada. W posiadaniu MBP w Tłuszczu znajduje się maszynopis referatu okolicznościowego autorstwa I. Endler, długoletni dyrektor tej placówki, zawierający cenne informacje o jej działaniu. Referat ten został napisany z okazji jubileuszu 50-lecia MBP w Tłuszczu. Na temat funkcjonowania tej placówki opublikowano dotychczas tylko niewielkie artykuły w lokalnej prasie m.in. w  „Łączniku Mazowieckim” i „Echu Tłuszcza”.

Historia sieci bibliotek publicznych w Tłuszcz nie doczekała się jeszcze pełnego omówienia. W 1999 r. MBP, będąca centralą w sieci bibliotek, obchodziła jubileusz 50-ciolecia działalności.

Dzieje MBP i jej filii w gminie Tłuszczu zostały nakreślone głównie w oparciu o źródła rękopiśmienne: plany pracy, dzienniki, rachunki, księgi inwentarzowe i ubytków…

Taki jest nasz obyczaj odwieczny przez setne pokolenia ojców naszych na tej ziemi uświęcony, obyczaj piękny, jak ta świętość związku małżeńskiego, obyczaj, który powinien być szanowany jako błogosławieństwo rodzicielskie. To też ludzie rozważni i obyczaj praojców miłujący, szanują i zachowują dawne zwyczaje weselne swojego narodu, a jeno głupi i lekkomyślni lekceważą je sobie, nie pomnąc, że dzieci, które obyczaj ojców zapomniały, nie będą dobrej doli i błogosławieństwa rodzicielskiego miały.

Rozwój cywilizacyjny ziem obecnego powiatu wołomińskiego, jaki dokonał się w szczególności w drugiej połowie XIX w., był głównym czynnikiem, który spowodował powolny, ale niestety nieuchronny zanik dawnych obrzędów, wierzeń i tradycji na ich terenie.

Duży odsetek ludności napływowej, rozluźnienie więzi rodzinnych oraz szerszy dostęp do edukacji to kolejne czynniki, które także wpłynęły na odwrót od kontynuacji dawnych zwyczajów, który trwa do czasów obecnych. Dlatego też, Ośrodek Dokumentacji Etnograficznej przeprowadził serię wywiadów ze starszymi mieszkańcami powiatu, czego celem było zebranie możliwie szerokiego materiału dotyczącego struktury obrzędowej wesel i pogrzebów na terenie powiatu wołomińskiego w dawnych latach. Przepytywani informatorzy mieli od 70 do 92 lat, stąd dostarczone przez nich informacje dotyczyły głównie okresu bezpośrednio przed II wojną światową i zaraz po niej. Niekiedy rozmówcy przytaczali informacje przekazane przez swoich rodziców bądź dziadków, stąd mogły one dotyczyć nawet początków XX w. Wywiady zostały przeprowadzone w następujących miejscowościach: Wołomin, Ruda gm. Radzymin, Ciemne gm. Radzymin, Borzymy gm. Jadów, Wójty gm. Jadów, Józefów gm. Dąbrówka, Kuligów gm. Dąbrówka, Kowalicha gm. Dąbrówka, Ludwinów gm. Dąbrówka, Klembów, Stryjki gm. Tłuszcz, Jasienica gm. Tłuszcz, Łysobyki gm. Tłuszcz.