Kazimierz Narbutt. Propagator logiki

Katarzyna Rutkowska — Sat, 11 Mar 2006 12:01:49 +0000

Kazimierz Narbutt, osiemnastowieczny proboszcz radzymiński, urodził się 3 stycznia 1738 roku. Na chrzcie – dwa dni później – otrzymał imię Daniel. Co do przyczyny używania przez niego imienia Kazimierz, które w sposób dominujący do niego przylgnęło, najwłaściwsza wydaje się teza, że imię to ma źródła zakonne, w każdym razie od czasu wstąpienia do zgromadzenia było ono przez Narbutta publicznie używane. Irena Stasiewicz-Jasiukowa badająca w ostatnich latach losy sławnych postaci ziemi lidzkiej dotarła do kopii metryki chrztu wskazującej, że ochrzczono Narbutta od razu imionami Daniel – Kazimierz. W dzieciństwie używał on jednak pierwszego.Ojcem Daniela-Kazimierza był Kazimierz Narbutt, późniejszy marszałek lidzki, matką Marianna z Nowickich. To informacje dokładne, dyskusje trwały natomiast na temat miejsca urodzenia. Spory te rozpoczęły się już kilkadziesiąt lat po jego śmierci. W 1842 roku pijar, kronikarz, ksiądz Antonii Moszyński pisał: urodził się Kazimierz Narbutt ( … ) w ojczystej majętności Dokudowie czy w Krupie ( … ) Różnią się w tern x. kanonik Narbutt i p. Teodor Narbutt. Pierwszy w Dokudowie drugi w Krupie miejsce urodzenia ( … ) naznaczają. Encyklopedia powszechna z 1865 roku wskazywała natomiast tylko na Dokudowo. Przytoczone już odkrycie Ireny Stasiewicz-Jasiukowej pozwala wskazać jednoznacznie miejsce urodzenia na Krupę.

Pierwsze nauki pobiera Kazimierz Narbutt w Szczuczynie (dziś Białoruś), w szkole prowadzonej przez pijarów. 25 lipca 1755 roku wstępuje do nowicjatu pijarskiego w Lubieszowie, który w tamtym czasie należał do powiatu Pińskiego. Przebywał tam do 1757 roku. Potem przeniósł się do filozoficzo-teologicznego kolegium pijarskiego w Dąbrowicy. Po kolejnych dwóch latach skierowany został do innego kolegium pijarskiego w Wilnie, tam studiował ?pod przewodnictwem znakomitych nauczycieli: Wykowskiego, Oskierki, Sirucia, a pod rektorstwem Dogiela, poświęcał się szczególnie, z indywidualnego popędu, filozofii i matematyce.

Grzegorz P. Dudzik
Studia i Materiały do dziejów Powiatu Wołomińskiego (2006)

Kazimierz Narbutt – Powiatowe Centrum Kultury Fabryczka

Kazimierz Narbutt. Propagator logiki