Julian Ochorowicz to człowiek, który zawsze wzbudzał sympatię i silne uczucia zazdrości i nienawiści. Obdarzony lotną myślą i nieprzeciętnym rozumem szukał nowych dróg dla nauki. Jednak nie wszystkie poszukiwania szły we właściwym kierunku, często błądził, co powodowało, że stawał się obiektem publicznych szyderstw. Dziś niewiele osób pamięta, że Ochorowicz obok Aleksandra Świętochowskiego był prekursorem polskiego pozytywizmu. Zapomniany, zaszufladkowany do grupy byłych studentów Szkoły Głównej, bywa wspominany najczęściej w kontekstach prac badaczy literatury. Lakoniczne biografie zamykają jego osiągnięcia w ramy urodzin i śmierci, pomijając bogatą drogę działalności na arenie polskiej nauki i kultury. Niewielu zdaje sobie sprawę, że szczegółowa analiza egzystencji tego naukowca, wskazuje na zmiany jakie, dokonały się w polskim, pozytywistycznym światopoglądzie. Zadaniem niniejszej pracy jest udokumentowanie i obrazowe przedstawienie wielokierunkowej aktywności naukowej wielkiego pozytywisty polskiego.

Julian Ochorowicz to czołowy ideolog pozytywizmu, filozof, psycholog, literat i wynalazca. Gimnazjum ukończył w Lublinie, kształcił się w Warszawie, doktoryzował w Lipsku i habilitował na Uniwersytecie Lwowskim. Brał aktywny udział w życiu intelektualnym Polski porozbiorowej i Francji w latach 1882-1892. W Paryżu pełnił prestiżową funkcję sekretarza generalnego Międzynarodowego Instytutu Psychologii. W okresie ofensywy orientacji pozytywistycznej w Polsce sformułował podstawy programu pozytywistycznego, tzw. pozytywizmu warszawskiego, który różnił się od pierwowzoru francuskiego. Założeniom tego programu, mocno scjentystycznego, pozostał wierny do końca życia. Do zainteresowań Ochorowicza należały zagadnienia z zakresu przyrodoznawstwa…

Jego ojciec kierował seminarium nauczycielskim, którego spadkobiercą jest obecne Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida w Radzyminie. Julian Ochorowicz uczył się w szkołach w Warszawie i w Lublinie. W 1866 wstąpił na wydział filozoficzno-historyczny Szkoły Głównej. Później kontynuował studia na Uniwersytecie Warszaw­skim. od początku studiów aktywnie tworzył ruch młodych pozytywistów skupionych wokół Przeglądu Tygodniowego. Tytuł magistra otrzymał w 1872 roku na wydziale fizyko-matematycznym. W latach 1873-1874 studiował na Uniwersytecie w Lipsku, gdzie obronił pracę doktorską.

Pracował z Henrykiem Sienkiewiczem przy redakcji czasopisma Niwa. W 1875 roku habilitował się i rozpoczął prace jako samodzielny docent przy uniwersytecie we Lwowie. Wykładał psychologię i filozofię. Jego zainteresowania z czasem przesunęły się na zagadnienia z pogranicza zawansowanej techniki i parapsychologii. Pracował nad przenoszeniem obrazu i dźwięku na odległość, prowadził badania z zakresu hipnozy i somnambulizmu, zajmował się fizjologią. W 1882 roku wyjechał do Paryża. Opublikował tam swoje artykuły dotyczące hipnozy i możliwości naukowej oceny podlegania jej, czym otworzył sobie drogę do współpracy z paryskim Towarzystwem Biologicznym. Praco­wał także nad wynalazkami technicznymi – modernizował mikrofon, opracowywał aparaty telefoniczne. W 1905 roku Julian Ochorowicz zo­stał jednym z redaktorów Annales des Sciences Psychiques, a rok później sekretarzem Instytutu Psychologii w Paryżu. W następnych la­tach osiedlił się w Wiśle, rozsławiając tę miejscowość jako uzdrowisko, prowadząc tam badania nad hipnozą. W 1912 roku Julian Ochorowicz powrócił do Warszawy w aurze wybitnego specjalisty zagadnień psy­chologii. Zmarł l maja 1917 roku. ­­­­

Ze względu na interdyscyplinarność zainteresowań Juliana Ochorowicza trwają naukowe dyskusje dążące do ustalenia, w jakiej z dzie­dzin nauki jego prace miały istotne znaczenie.

Studia i Materiały do dziejów Powiatu Wołomińskiego (2005)